Historia
Powstanie i rozwój Kowar wiążą się przede wszystkim z górnictwem rud żelaza i kowalstwem.
W 1148 roku gwarek Walon Wawrzyniec Angelus odkrył na zboczu Góry Rudnik rudę żelaza. 10 lat później z polecenia ówczesnego księcia Polski Bolesława Kędzierzawego założono osadę. Wkrótce rozpoczęto eksploatację rudy, zaczęto kuć żelazo i wytwarzać różne wyroby metalowe. Działalność górnicza dawała gwarkom wiele przywilejów. Gwarkowie byli ludźmi wolnymi, co w średniowieczu, siłą rzeczy stwarzało wiele konfliktów z możnowładcami.
Dzięki górnictwu, hutnictwu, kowalstwu Kowary stały się osadą w miarę bogatą i skutecznie konkurowały z pobliska Jelenią Górą.
 
Widok na Karkonosze i Kowary. Litografia kolorowa.
 
Kowarscy górnicy poza ciężką pracą brali także udział, co wynika z dokumentów, w bitwie pod Legnicą w 1241 r., a umiejętności górników kowarskich wykorzystywane były do wysadzenia w powietrze w 1479 r. w okolicy Gryfowa Śl. zamku niemieckiego raubrittera Talkensteina.
W roku 1513 ówczesny król Czech i Węgier Władysław Jagiellończyk, w dokumencie lokacyjnym z 4 IX 1513 roku jako zwierzchnik księstwa świdnicko-jaworskiego, nadał Kowarom prawa miejskie. Na długo przed nadaniem praw miejskich, Kowary używały pieczęci z herbem, który przedstawia skaczącego konia, na którego grzbiecie widnieje młot kowalski z napisem "Sigillum Smedborgensis" (z roku 1454).
Po otrzymaniu praw miejskich używano pieczęci z herbem i napisem "Sigillum Civitatis Metallicae 1525". W XVI wieku Kowary były obok Świdnicy i Wrocławia najważniejszym centrum przemysłu żelaznego na Dolnym Śląski.
Bardzo dużo żelaza eksportowano do ówczesnej Polski, rekordowym zaś był rok 1558 kiedy to Kowary wyeksportowały aż 1500 cetnarów żelaza. Część konstrukcji pierwszego mostu warszawskiego, wzniesionego w latach 1567-1573 było wykonane z kowarskiej stali.
Kowary w drugiej połowie XVI wieku były znanym ośrodkiem produkcji broni palnej, a miejscowi rusznikarze cieszyli się sławą dobrych fachowców. Zaopatrywali oni nie tylko Śląsk, ale także wykonywali różne zamówienia z krajów ościennych. Jednym z klientów był król Polski Zygmunt August, który zlecił wykonanie 2000 luf do muszkietów.
W początkach XVII wieku Kowary nadal rozwijały się pomyślnie, ale wojna trzydziestoletnia wyniszczyła ludność, zniszczyła miasto, zatopiono kopalnie. Okres górniczej świetności miasta się skończył. Po wojnie trzydziestoletniej rozpoczął się okres rozwoju tkactwa.
 
Kowary - Św. Anna, Wjazd Tyrolczyków. Autor: E. W. Knippel. Litografia kolorowa.
 
W 1741 roku, w wyniku wojny prusko-austriackiej, Kowary tak jak i cały Dolny Śląsk, przyłączono do Prus.
W 1747 roku Król pruski Fryderyk II polecił wykupić dobra kowarskie z rąk czeskich właścicieli Czerninów (przed nimi właścicielami, przez ponad dwieście lat był ród Schaffgotschów).
W XVIII i XIX wieku podejmowano próby wznowienia działalności górniczej, ale bez większego powodzenia. Miasto "żyło" głównie z włókiennictwa.
Po pierwszej wojnie światowej bardzo krótko kontynuowano wydobycie rud żelaza (magnetytu) - dla potrzeb rozwijającego się przemysłu zbrojeniowego III Rzeszy. Również po II wojnie światowej, przez pewien czas wydobywano rudy żelaza, ale też, w największej tajemnicy, rozpoczęto wydobycie rud uranu. Eksploatowano rud uranu odbywała się głównie na przełomie lat czterdziestych i pięćdziesiątych. Po II wojnie światowej miasto rozwijało się głównie w oparciu o działalność Zakładów Przemysłowych R-1 (związanych z wydobywaniem uranu), a także dzięki przemysłowi włókienniczemu produkującemu płótna lniane i słynne od wielu dziesiątków lat dywany. W okresie powojennym ludność Kowar powiększyła się z około 4 tys. do 12,5 tys. mieszkańców.
 
Ratusz w Kowarach. Przedwojenna pocztówka.
 
WAŻNIEJSZE WYDARZENIA W DZIEJACH KOWAR:

 
1148 - Odkrycie złóż rudy żelaza przez legendarnego gwarka Wawrzyńca (Laurentiusa) Angelusa.
1158 - Założenie osady nazwanej Kowalską Górą przez kuźników Bolesława Kędzierzawego.
1355 - Pierwsza historyczna pisemna wzmianka o Kowarach.
1392 - Księstwo świdnicko-jaworskie, a w nim Kowary, stały się terytorium dziedzicznym królów Czech.
1401 - Kowary własnością Gotsche Schoffa, burgrabiego na jeleniogórskim zamku i pana na Chojniku.
1408 - 1458 - Spór Kowar z Jelenią Górą dotyczący samodzielnego handlu suknem, solą i piwem. Spór zakończył się układem w 1458 r.
1513 - Wydanie przywileju lokacyjnego dla Kowar jako miasta przez Władysława Jagiellończyka króla Czech i Węgier (uzyskanie praw miejskich).
1528 - Uzyskanie przez Kowary statusu "Wolnego miasta górniczego", a w konsekwencji przywileju uwalniającego od zależności ekonomicznej od Jeleniej Góry.
1549 - Kościół parafialny przejęli ewangelicy.
1570 - Budowa renesansowego pałacu zwanego Nowym Dworem.
1579 - Bunt chłopski w Kowarach.
1622 - Walczące w wojnie XXX -letniej kilkutysięczny oddział lisowczyków grabi miasto i najbliższą okolicę.
1633 - Pożar kościoła. Zaraza dziesiątkuje mieszkańców miasta.
1634 - Aresztowanie feudalnego dziedzica Kowar Hansa Ulricha Schaffgotscha i zarekwirowanie dominium kowarskiego przez cesarza Ferdynanda II Habsburga.
1639 - Cesarz Ferdynand III Habsburg sprzedaje Kowary wraz z okolicznymi wsiami czeskiemu hrabiemu Hermanowi Czerninowi.
1650 - Upadek działalności górniczej. Główną przyczyną były zniszczenia wojenne i zatopienie kopalni, bezpośrednią przyczyna - spadek zamówień na broń i wyroby z żelaza.
1654 - Franciszkanie osiadają w Kowarach. Przejęcie na powrót kościoła przez katolików.
1670 - Odbudowa spalonego kościoła. Wnętrze otrzymuje styl barokowy.
1695 - Układ kowarzan z Hermanem Jakubem Czerninem zakończył kompromisem spór, którego źródłem było nierespektowanie przywileju z 1513 i 1528 roku.
1727 - Budowa barokowej kaplicy św. Anny.
1736 - Potwierdzenie przywilejów miasta przez cesarza Karola VI Habsburga.
1740 - 1742 - Opanowanie Śląska przez wojska Fryderyka II Hohenzollerna. Kowary spod austriackiego przeszły pod panowanie pruskie.
1747 - Fryderyk II, król Prus polecił wykupić dobra kowarskie od Czerninów, a kwotę kontraktu wpisać na hipotekę miasta. Kowary otrzymały przywilej miasta królewskiego, jednocześnie zmieniono miastu herb.
1786 - 1789 - Budowa ratusza miejskiego w stylu klasycystycznym.
1792 - Wielki pożar śródmieścia. Spłonęło 40 domów i 46 budynków gospodarczych.
1810 - Powódź zniszczyła dużą część miasta.
1851 - Przejściowe wznowienie działalności górniczej.
1855 - 1857 - Budowa "drogi głodowej" z Kowar do Kamiennej Góry, za dzień pracy robotnicy otrzymywali bochenek chleba.
1856 - Uruchomienie Fabryki Dywanów Smyrneńskich.
1881 - 1882 - Budowa linii kolejowej z Jeleniej Góry do Kowar.
1897 - Wielka powódź.
1902 - Budowa sanatorium na "Wysokiej Łące".
1905 - Ukończenie budowy linii kolejowej z Kowar do Kamiennej Góry przez Ogorzelec.
1916 - Uruchomienie sanatorium "Bukowiec".
1939 - 1945 - II wojna św. Miasto nie ucierpiało w wyniku działań wojennych.
1945 - 1947 - Dolny Śląsk przyłączono do Polski. Zasiedlanie miasta przez ludność polską.
1948 - 1972 - Działalność poszukiwawczo - wydobywcza rudy uranowej Przedsiębiorstwa Państwowego "Kowarskie Kopalnie", a następnie Zakładów Przemysłowych R-1.
1949 - 1952 - Budowa "Osiedla Górniczego", liceum ogólnokształcącego i domu kultury.
1969 - 1976 - Budowa i uruchomienie nowego zakładu wyrobu dywanów.
Lata 90-te - Renowacja kowarskiej Starówki.
 
"Ważniejsze wydarzenia w dziejach Kowar" są streszczeniem artykułu Tadeusza Bugaja o tym samym tytule zamieszczonego w książce "Kowary. Szkice z dziejów miasta", tom II, Jelenia Góra 1989, s. 213 - 217.
 
Rynek w Kowarach. Przedwojenna fotografia.

projektowanie stron internetowych: strimeo.tv